Nội dung chính
Khí cười N2O không chỉ là “bóng bay vui vẻ” mà còn có thể biến thành cạm bẫy nghiêm trọng cho sức khỏe tâm thần.
Vào chiều ngày 12-1, tại tọa đàm “Bóng cười – nước mắt sau những cuộc vui” bác sĩ Lê Thị Phương Thảo, Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, đã chia sẻ một trường hợp thực tế: một sinh viên 20 tuổi phải mang theo bình khí cười khi đến khám vì không kiểm soát được cơn thèm.
Câu chuyện thực tế
Người bệnh bắt đầu tiếp xúc với bóng cười khi còn học trung học cơ sở, chỉ thử vài lần trong buổi tụ tập bạn bè. Khi lên trung học phổ thông, tần suất sử dụng tăng lên do áp lực nhóm bạn, và ở đại học cô đã tự mua bình khí để dùng một mình.
Ban đầu, cô chỉ hít 1‑2 quả mỗi lần, nhưng dần dần lên tới 10‑20 quả/ngày. Khi các quả bóng nhỏ không còn đủ, cô chuyển sang dùng bình khí lớn, thậm chí mua bình mini để giấu trong balo, tránh bị phụ huynh phát hiện.
Gia đình chỉ phát hiện khi vô tình thấy một bình khí lạ trong phòng cô, kèm theo các dấu hiệu rối loạn tâm thần. Khi nhập viện, bệnh nhân đã lệ thuộc khí cười trong 6‑7 năm, xuất hiện tê bì tay chân, trầm cảm và lo âu.
Bóng cười N2O và tác hại
Bóng cười, hay còn gọi là khí nitrous oxide (N2O), là chất gây hưng phấn ngắn hạn, tạo cảm giác cười không kiểm soát trong vài phút. Tuy nhiên, việc hít liên tục gây tác động trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương, có thể gây tê bì, yếu liệt, rối loạn vận động, suy giảm trí nhớ và thậm chí tử vong do ngạt oxy.
Theo bác sĩ Thảo, sử dụng trên 10 quả mỗi lần, lặp lại nhiều lần, đã đủ để gây ngộ độc nặng, gây tổn thương não và tủy sống. Ngộ độc cấp tính có thể dẫn đến chóng mặt, lú lẫn, tim đập nhanh, rối loạn nhịp tim, phù phổi cấp hoặc ngừng tim.
Quy trình điều trị và lời khuyên
Sau khi nhập viện tại Viện Sức khỏe Tâm thần, bệnh nhân được áp dụng chế độ kết hợp thuốc, trị liệu tâm lý và can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ, đồng thời được gia đình hỗ trợ chặt chẽ. Sau 6 tháng, cô đã giảm đáng kể cảm giác thèm, ngừng sử dụng khí cười và tiếp tục được theo dõi.
Tiến sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn sử dụng chất và hành vi, nhấn mạnh rằng đa số bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng, quá trình điều trị kéo dài và đòi hỏi sự hợp tác của cả gia đình.
“Ở Việt Nam đã ghi nhận nhiều trường hợp tử vong ngay sau khi sử dụng khí cười ở bar, club do ngạt hoặc rối loạn hô hấp cấp,” bác sĩ Thu Hà cảnh báo.
Cần làm gì?
Phụ huynh và người lớn cần chú ý các dấu hiệu bất thường: thay đổi hành vi, tê bì tay chân, trầm cảm, hay việc trẻ mang các thiết bị nhỏ gọn (bình khí mini) mà không giải thích rõ. Khi nghi ngờ, hãy đưa người trẻ tới cơ sở y tế chuyên về sức khỏe tâm thần để được khám và can thiệp sớm.
