Bill Gates – người đồng sáng lập Microsoft, đã thay đổi quan điểm về biến đổi khí hậu sau gần hai thập kỷ nỗ lực cảnh báo và tài trợ. Thay vì tập trung vào việc giảm nhiệt độ toàn cầu, ông đề xuất chuyển nguồn lực sang các dự án cải thiện sức khỏe, giáo dục và giảm nghèo, đặc biệt ở những vùng dân cư nghèo khó.

1. Từ “cảnh báo” tới “đầu tư vào con người”

Trong 20 năm qua, Gates đã chi hàng tỉ đô la để nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu, tài trợ cho các công nghệ năng lượng sạch và các sáng kiến giảm phát thải. Tuy nhiên, trong một bài viết dài 17 trang trên GateNotes, ông tuyên bố rằng biến đổi khí hậu không phải là một thảm họa sẽ tiêu diệt loài người. Thay vào đó, ông kêu gọi tập trung vào các dự án giúp người dân nghèo cải thiện đời sống.

2. Quan điểm mới trong GateNotes

Gates viết: “Mặc dù biến đổi khí hậu có những hậu quả nghiêm trọng – đặc biệt cho người dân ở những nước nghèo nhất – nhưng nó sẽ không dẫn tới sự diệt vong của nhân loại. Con người sẽ vẫn sống và phát triển tốt ở hầu hết mọi nơi trên trái đất trong tương lai gần.” Ông nhấn mạnh rằng việc tập trung quá mức vào các chỉ tiêu giảm độ ấm hay lượng CO₂ có thể làm lãng phí nguồn lực quý giá.

3. Phản ứng của cộng đồng và các chuyên gia

Quan điểm này nhanh chóng gây tranh cãi. Nhiều nhà hoạt động môi trường và các tờ báo như FastCompany cho rằng Gates đang “quay xe” – chuyển hướng từ một người tự xưng là chuyên gia khí hậu sang một người đưa ra lập luận ngụy biện. Một số người cho rằng, nếu ngay cả Gates – người đã đầu tư hàng tỉ vào vấn đề này – có thể thay đổi quan điểm, thì họ càng không tin vào mức độ nguy hiểm của hiện tượng nóng lên toàn cầu.

4. Các chính sách khí hậu và gánh nặng cho người nghèo

Thực tế, nhiều chính sách giảm phát thải lại gây áp lực tài chính lớn cho các hộ gia đình có thu nhập thấp. Ví dụ, Đan Mạch đã đề xuất giảm số lượng gia súc vì phân chúng phát thải metan, trong khi nông dân phải chịu chi phí chuyển đổi. Các quốc gia cũng đang đẩy mạnh cấm xe xăng và chuyển sang xe điện – một quyết định tốn kém cho người dân chưa có khả năng chi trả.

5. So sánh nhiệt độ và bệnh sốt rét

Trong một buổi thảo luận, Gates nói: “Nếu được lựa chọn giữa xóa bệnh sốt rét và tăng nhiệt độ thêm 0,1 độ, tôi sẽ chọn giảm 0,1 độ để loại bỏ sốt rét.” Lời nói này nhấn mạnh quan điểm rằng các vấn đề sức khỏe và nghèo đói có tác động trực tiếp và ngay lập tức hơn so với những thay đổi khí hậu dài hạn.

6. Mục tiêu ảnh hưởng tới COP30

Gates công bố quan điểm này nhằm tác động lên hội nghị khí hậu Liên Hợp Quốc COP30, dự kiến diễn ra tại Brazil từ 10‑21/11/2025. Ông mong muốn các nhà lãnh đạo quốc tế sử dụng ngân quỹ hạn chế cho biến đổi khí hậu vào các dự án thực tiễn: tiêm vaccine, phòng chống bệnh truyền nhiễm và hỗ trợ nông nghiệp bền vững. Trong một buổi phỏng vấn với CNBC, ông nhấn mạnh: “Tôi là một nhà hoạt động khí hậu, nhưng cũng là một nhà hoạt động cho sự sống còn của trẻ em.”

Kết luận

Quan điểm mới của Bill Gates không phủ nhận thực tế biến đổi khí hậu, mà đề xuất một cách tiếp cận cân bằng hơn – đầu tư vào sức khỏe, giáo dục và giảm nghèo để tăng khả năng chịu đựng của cộng đồng trước các biến đổi khí hậu. Liệu các nhà lãnh đạo toàn cầu có chấp nhận chiến lược này tại COP30? Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn và theo dõi các diễn biến tiếp theo.