World Tea Fest 2025: Bước ngoặt cho Lâm Đồng

Lâm Đồng đang quyết tâm biến giấc mơ “thủ phủ trà” thành hiện thực sau khi Lễ hội Trà quốc tế 2025 (World Tea Fest 2025) khép lại. Sự kiện kéo dài từ 11‑11 đến 7‑12 tại Bảo Lộc và Đà Lạt không chỉ là một chuỗi buổi biểu diễn, mà còn là nền tảng để giới thiệu tiềm năng chưa được khai thác của ngành trà miền Trung‑Nam.

Gen Tea 2025: Nền tảng khởi nghiệp cho ngành trà

Cuộc thi khởi nghiệp Gen Tea 2025: Thắp sáng hồn trà, khơi sức trẻ thu hút hơn 100 đội sinh viên từ khắp các trường đại học và thậm chí có đội học sinh trung học. Theo Tiến sĩ Tô Bá Lâm, hiệu trưởng Trường Đại học Quang Trung – trường duy nhất có chuyên ngành Văn hoá Trà Việt – “sự tham gia đông đảo chứng tỏ thế hệ trẻ hiểu, tin tưởng và sẵn sàng tìm giải pháp cho trà Việt”.

Tiến sĩ Đặng Thị Yến, Phó trưởng Bộ môn Sau thu hoạch, Đại học Công Thương TP.HCM, đồng quan điểm: “Nhiều doanh nghiệp và nhà đầu tư đang chú ý, dù chỉ là một cuộc thi sinh viên, vì đây là nơi khai thác ý tưởng sáng tạo thực tiễn”.

Các dự án sáng tạo nổi bật

• Nguyễn Nhật Hoài và hai bạn cùng trường Đại học Quang Trung (Bình Định → Gia Lai) áp dụng công nghệ sấy lạnh để giảm vị đắng, kết hợp hắc kỷ tử, dâu tằm, táo đỏ, long nhãn. Bao bì mang thông điệp “lá trà – lá cờ” và QR code kể câu chuyện vùng nguyên liệu.
• Ba sinh viên Hà Nội – Nguyễn Thúy Hằng, Lê Thục Yên và Hoàng Mai – dự án “Mộc An Trà” khai thác lá trà già thải để chiết xuất tinh dầu, sản xuất nến thơm, nước hoa, hướng tới scent branding cho spa, khách sạn và ngân hàng.
• Ý tưởng “Ghé ghe uống trà” đưa du khách lên những chiếc ghe truyền thống của miền Tây, kết hợp du lịch văn hoá sông nước và bán trà, tạo nguồn doanh thu mới cho cả ngành trà và du lịch.
• Những viên nén trà “nở hoa” được trình diễn cùng nhạc tuồng, chèo truyền thống – minh chứng cho khả năng kết hợp nghệ thuật và sản phẩm thực phẩm.

Thực trạng và thách thức của ngành trà Việt Nam

Diện tích trồng trà của Việt Nam ước tính khoảng 130.000 ha, trong đó 70% tập trung ở miền Bắc, 20% ở Tây Nguyên (đặc biệt là Lâm Đồng). Tuy đứng thứ năm thế giới về xuất khẩu trà thô, chất lượng nguyên liệu vẫn chưa đồng nhất: 65% diện tích thuộc về nông hộ nhỏ, khó áp dụng công nghệ hiện đại.

Ngành vẫn phải xuất thô ra nước ngoài, trong khi nhập khẩu các sản phẩm chế biến (trà sữa, bột matcha…) với giá cao hơn. Dữ liệu Vietdata cho thấy thị trường trà sữa đạt 362 triệu USD năm 2021 và tăng trưởng hơn 20% mỗi năm. Tuy nhiên, chuỗi cung ứng thiết bị (máy đóng gói, ống hút, trân châu…) phần lớn nhập khẩu.

Cơ hội đầu tư và phát triển: Từ Tea Expo tới “Thủ phủ Trà”

Trong khuôn khổ lễ hội, Tea Resort Prenn ở Đà Lạt tổ chức Tea Expo với các gian hàng trưng bày trà shan tuyết cổ thụ (tuổi 200‑500 năm) từ Hà Giang, Yên Bái, Sơn La… Đồng thời, DTC – công ty cơ khí – giới thiệu máy chế biến bột matcha, còn Nam Á Bank cung cấp gói vay ưu đãi cho doanh nghiệp trà.

Lâm Đồng đã mời 60 đại sứ quán, tổng lãnh sự quán và đoàn doanh nghiệp quốc tế tới Bảo Lộc và Đà Lạt, nhằm quảng bá thương hiệu và văn hoá trà Việt. Đây là bước đi chiến lược để biến tỉnh thành thành “thủ phủ trà” dù diện tích trồng trà vẫn thấp hơn các vùng truyền thống.

Kết luận: Hướng tới tương lai của trà Việt

Những dự án sinh viên, các gói vay ngân hàng và sự quan tâm của nhà đầu tư cho thấy tiềm năng chuyển đổi ý tưởng sáng tạo thành mô hình kinh doanh thực tiễn. Nếu các giải pháp công nghệ, chuỗi cung ứng nội địa và chiến lược thương hiệu được thực thi đồng bộ, Lâm Đồng và toàn bộ ngành trà Việt Nam có thể vươn lên từ “ngành công nghiệp thô” thành “điểm đến sáng tạo” trên bản đồ quốc tế.

Liệu “thủ phủ trà” sẽ trở thành hiện thực trong thập kỷ tới? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn và theo dõi những cập nhật mới nhất về các startup trà Việt.