Nội dung chính
Việc làm ở Mỹ năm 2025 đang chịu áp lực nặng nề khi AI và “hiệu quả” trở thành tiêu chuẩn mới.
Dữ liệu mới nhất từ Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) cho thấy năm 2025 chỉ có 584.000 việc làm mới – con số này thấp hơn hơn 2 triệu việc trung bình trong hai năm trước.
Sụt giảm việc làm: số liệu đáng chú ý
Theo BLS, trung bình mỗi tháng chỉ tạo ra khoảng 48.000 việc mới. Tháng 10, sau khi điều chỉnh, thị trường mất 173.000 việc, còn tháng 11 chỉ tăng 56.000 việc.
“Hiệu quả” – tôn giáo mới của giới chủ
Business Insider mô tả “hiệu quả” đã biến thành một tôn giáo ở Thung lũng Silicon, dẫn dắt bởi các CEO như Mark Zuckerberg (Meta), Sundar Pichai (Google) và Elon Musk (Tesla, SpaceX). Họ thúc đẩy “cuộc đại san phẳng” – loại bỏ các tầng quản lý trung gian và đưa AI vào mọi quy trình.
Ảnh hưởng tới khu vực công và tư nhân
Trong khu vực tư nhân, các tập đoàn lớn như Dell, AT&T và Verizon đã thực hiện đợt sa thải ẩn nhưng quyết liệt để cân đối ngân sách trong bối cảnh lãi suất cao và lạm phát dai dẳng.
Đối với khu vực công, theo NBC News, hơn 265.000 nhân viên liên bang mất việc trong năm 2025, trong đó tháng 10 chứng kiến đợt cắt giảm lớn nhất. Elon Musk, khi đứng đầu Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE), yêu cầu nhân viên liệt kê nhiệm vụ để đánh giá năng suất, cảnh báo “không phản hồi đồng nghĩa với tự nguyện từ chức”.
Câu chuyện thực tế từ người lao động
Jaqueline Kline, sinh viên mới tốt nghiệp, chia sẻ: “Tấm bằng đại học từng là đặc quyền, giờ không còn giá trị. GPA không còn quan trọng nếu không có công việc.”
Charley Kim, một chuyên viên nhân sự trẻ, nói: “Được gọi đi phỏng vấn giờ khó hơn cả việc vượt qua buổi phỏng vấn.”
Những điểm sáng và rủi ro lạm phát
Trong khi dịch vụ ăn uống, y tế và hỗ trợ xã hội tăng trưởng, bán lẻ và sản xuất vẫn là gánh nặng kéo lùi chỉ số chung. Thu nhập bình quân theo giờ tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước, đạt 37,02 USD – một chỉ số Fed theo dõi để đánh giá áp lực lạm phát.
Theo báo cáo McKinsey (tháng 6/2025), gần 80% doanh nghiệp đã áp dụng AI tạo sinh, nhưng phần lớn chưa thấy tác động đáng kể tới lợi nhuận. Elon Musk thừa nhận dự án DOGE chỉ “thành công một chút”.
Nhìn về tương lai
Đối với người lao động, sự chờ đợi kết quả của “cược” AI và hiệu quả là một xa xỉ. Abbey Owens chia sẻ: “Ban đầu tôi tìm công việc cụ thể, giờ tôi chấp nhận bất cứ gì để có thu nhập.” Năm 2026 mở ra với nhiều bất định khi “bóng ma hiệu quả” vẫn ám ảnh quyết định nhân sự từ Washington D.C. đến Thung lũng Silicon.
Hãy chia sẻ quan điểm của bạn: Bạn nghĩ AI sẽ thay đổi thị trường việc làm Mỹ như thế nào?
